FAQ (najczęściej zadawane pytania)
Wyjaśnienia i odpowiedzi na pytania
1. Wyjaśnienia w zakresie stosowania „Metodyki wyznaczania w ramach aglomeracji zakresu sieci kanalizacyjnej, która może być objęta finansowaniem z FS”.
W przypadku zadań modernizacyjnych do liczenia wskaźnika koncentracji nie powinny być uwzględniane zarówno długość budowanej sieci jak i liczba przełączanych osób (w podobny sposób powinny być traktowane również zadania polegające na rozdzieleniu kanalizacji ogólnospławnej, w przypadku, gdy budowane są nowe kanały sanitarne i jednocześnie nie ma nowych podłączeń). Wskaźnik koncentracji wyznaczany jest jedynie dla obszarów dotychczas nieskanalizowanych, na terenie, których planowana jest budowa nowej sieci kanalizacji sanitarnej.
W przypadku zadań modernizacyjnych do liczenia wskaźnika koncentracji nie powinny być uwzględniane zarówno długość budowanej sieci jak i liczba przełączanych osób (w podobny sposób powinny być traktowane również zadania polegające na rozdzieleniu kanalizacji ogólnospławnej, w przypadku, gdy budowane są nowe kanały sanitarne i jednocześnie nie ma nowych podłączeń). Wskaźnik koncentracji wyznaczany jest jedynie dla obszarów dotychczas nieskanalizowanych, na terenie, których planowana jest budowa nowej sieci kanalizacji sanitarnej.
W przypadku obiektów użyteczności publicznej, które obecnie korzystają ze zbiorczego systemu zaopatrzenia w wodę, jednakże nie posiadają urządzeń do oczyszczania ścieków możliwe jest wyliczenie liczby osób na podstawie obecnego zużycia wody w stosunku do średniego zużycia wody przez mieszkańca na danym terenie. W analizach powinny zostać uwzględnione tylko te obiekty użyteczności publicznej, dla których możliwe jest udokumentowanie ponoszenia określonych opłat za wodę.
Dla obiektów turystycznych do wskaźnika ilości osób należy włączyć liczbę zarejestrowanych miejsc noclegowych skorygowaną o wskaźnik długości sezonu turystycznego. Liczba turystów powinna być podana w ujęciu średniorocznym.
Osoby stale mieszkające na danym terenie jednakże nie zameldowane mogą być włączone pod warunkiem przeliczenia ilości zużywanej wody z danego obszaru do średniego zużycia wody przez mieszkańca na terenie miasta. Dane powinny być potwierdzone przez operatora na podstawie sprzedaży wody na danym terenie.
Ilość ścieków z zakładów przemysłowych może być ujęta do kalkulacji liczby nowo podłączonych osób na podstawie przeliczenia wielkości ładunku ścieków na RLM oraz pod względem potwierdzenia przez zakład zamiaru odprowadzania określonej ilości ścieków do zbiorczego systemu kanalizacyjnego i wykazania, że skład ścieków pozwala na ich odprowadzanie do sieci miejskiej. Obliczenia powinny być oparte tylko na danych dotyczących obecnie wytwarzanych ścieków (ilości i jakości).
Jeżeli ze względów technicznych dla fragmentów sieci konieczne jest równoległe położenie dwóch przewodów, tj. przewodu grawitacyjnego ze spływem do przepompowni, a następnie tłoczenie ścieków w przeciwnym kierunku do oczyszczalni, do obliczania wskaźnika koncentracji może być uwzględniana długość tylko jednego przewodu. Zastosowanie systemu grawitacyjno-tłocznego, w tym dwóch równoległych przewodów (grawitacyjnego i tocznego w jednym wykopie) może być w niektórych przypadkach rozwiązaniem tańszym biorąc pod uwagę zarówno koszty inwestycyjne, jak i eksploatacyjne, niż budowa systemu kanalizacyjnego jednym przewodem ciśnieniowym. Wprowadzenie obowiązku sumowania długości obu przewodów doprowadzić mogłoby do stosowania droższych rozwiązań z uwagi jedynie na osiąganie lepszego wskaźnika koncentracji. Rozwiązanie powyższe może mieć zastosowanie po przedstawieniu przez wnioskodawcę analizy opcji potwierdzającej zasadność ekonomiczną grawitacyjno-tłocznego wariantu technologicznego.
2. Wyjaśnienia do przepisów § 3 ust 5 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji.
Pojęcie „znacznego spadku” terenu może mieć zastosowanie wówczas, gdy spadek terenu jest przynajmniej jednoprocentowy oraz nietypowy dla danego obszaru geograficznego. Powinno się również brać pod uwagę średnicę kanału oraz prędkość samooczyszczania sieci kanalizacyjnej. W ramach kontroli rozporządzeń, wydawanych przez Wojewodów w sprawie wyznaczania obszaru i granic aglomeracji, przyjmuje się, że zastosowywanie przepisu § 3 ust 5 pkt 1 rozporządzenia może mieś miejsce, gdy deniwelacja wynosi 10 m na długości 1 km nowobudowanej sieci, przy jednoczesnym ekonomicznym uzasadnieniu przeprowadzenia danej inwestycji. Odstępstwa od stosowania wskaźnika koncentracji zaludnienia dotyczą tylko odcinków gdzie ten spadek występuje.
Zgodnie z definicją zamieszczoną w ustawie Prawo wodne (art. 52) strefę ochronną ujęcia wody, zwaną dalej „strefą ochronną”, stanowi obszar, na którym obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów i korzystania z wody. Strefę ochronna dzieli się na tereny ochrony bezpośredniej i pośredniej, a ustanawia ją, w drodze aktu miejscowego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Przed wprowadzeniem ustawy Prawo wodne obszary te wyznaczane były decyzją administracyjną. Strefy ochronne dzieliły się wówczas na strefy ochrony bezpośredniej oraz pośredniej: wewnętrznej i zewnętrznej. Pomimo, iż ustawa Prawo Wodne zmieniła podział stref ochronnych, wszystkie strefy wyznaczone przed 2001r. nadal obowiązują. W związku z powyższym, strefy ochronne ujęć obejmują strefy ochrony bezpośredniej i pośredniej, w tym strefy ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej.
3. Wyjaśnienie dotyczące procedury powoływania Pełnomocnika ds. Realizacji Projektu (MAO) w ramach projektów realizowanych w ramach projektów objętych finansowaniem z Funduszu Spójności.
Oficjalne zatwierdzenie kandydatury MAO następuje w chwili spełnienia łącznie dwóch warunków:
Warunek 1. Dostarczenie do MŚ wszystkich wymaganych dokumentów:
a) pisma przewodniego z prośbą o nominację;
b) kopii dokumentu powołującego MAO przez organ beneficjenta (zakres obowiązków MAO musi się zawierać w dokumencie lub stanowić jego załącznik);
c) życiorysu zawodowego kandydata na Pełnomocnika ds. Realizacji Projektu.
Warunek 2. Pozytywne przejście procesu weryfikacji w formie testu.
Certyfikat potwierdzający pełnienie funkcji MAO zostanie wystawiony z datą spełnienia przez Beneficjenta powyższych warunków.
4. Postanowienia przejściowe w odniesieniu do finansowania budowy przewodów wodociągowych lub kanalizacyjnych w ramach wydatków kwalifikowanych POIiŚ.
W przypadku wniosków o dofinansowanie złożonych w ramach konkursów ogłoszonych przed wejściem w życie aktualizacji Szczegółowego Opisu Priorytetów zastosowanie mają postanowienia zwarte w Wytycznych obowiązujących na dzień ogłoszenia konkursu. W takim przypadku przy obliczaniu wskaźnika koncentracji, należy wziąć pod uwagę pełną długość sieci (w tym uwzględniającą przyłącza), której budowa planowana jest w ramach realizacji projektu.
W przypadku dużych projektów przedłożonych do KE na podstawie art. 5 ust. 2 Rozporządzenia nr 1084/2006 obowiązują zasady dotyczące budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIiŚ w wersji z dnia 26 czerwca 2007r.
W przypadku projektów będących wynikiem podziału projektów FS 2004 – 2006 (tzw. fazowanie), których część w wyniku podziału będzie realizowana w oparciu o zasady obowiązujące w ramach POIiŚ na lata 2007 -2013 beneficjenci mogą stosować jedno z następujących rozwiązań:
- zasady dotyczące budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIiŚ w wersji z dnia 26 czerwca 2007r., jednak w takim przypadku przy obliczaniu wskaźnika koncentracji należy wziąć pod uwagę pełną długość sieci (w tym uwzględniającą przyłącza), której budowa planowana jest w ramach realizacji projektu, lub
- zasady przedstawione w zaktualizowanym Szczegółowym Opisie Priorytetów, w takim przypadku wskaźnik koncentracji należy obliczać zgodnie z zasadami przyjętymi w SzOP.
5. Jaki jest okres kwalifikowania wydatków dla projektów realizowanych w ramach POIiŚ? Czy takie same zasady w tym zakresie obowiązują w przypadku wszystkich osi priorytetowych i wszystkich działań?
Początek okresu kwalifikowania wydatków dla projektów realizowanych w ramach POIiŚ stanowi data 1 stycznia 2007 r. - z zastrzeżeniem szczególnych zasad dotyczących projektów podlegających regułom pomocy publicznej. Koniec okresu kwalifikowalności wydatków dla POIiŚ stanowi data 31 grudnia 2015 r.
Ostateczny okres kwalifikowania wydatków dla danego projektu zostanie określony w umowie o dofinansowanie zawieranej z beneficjentem, która określi zarówno początkową jak i końcową datę kwalifikowalności wydatków dla projektu. Końcowa data kwalifikowalności wydatku będzie mogła zostać zmieniona w uzasadnionym przypadku, na pisemny wniosek beneficjenta, za zgodą instytucji stanowiącej stronę umowy o dofinansowanie, w formie aneksu do umowy o dofinansowanie z beneficjentem, jednak nie będzie mogła wykraczać poza datę 31 grudnia 2015 r.
6. Jeżeli zarządzanie projektem jest zlecone na zewnątrz (umowa o dzieło), do jakiej kategorii należy zaliczyć te wydatki? Czy w takim przypadku wydatki te obejmuje limit wydatków związanych z zarządzaniem projektem?
Wydatki te należy zaliczyć do kategorii wydatków „zarządzanie projektem” do wysokości limitu określonego w Wytycznych (vide Podrozdział 6.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ).
7. Jaki jest limit wydatków kwalifikowanych na zarządzanie projektem?
Łączna kwota wydatków kwalifikowalnych związanych z zarządzaniem projektem (x) (z wyłączeniem wydatków związanych z nadzorem nad robotami budowlanymi), tj. suma wydatków poniesionych w następujących kategoriach: wydatki związane z wdrażaniem projektu, koszty ogólne, wydatki osobowe oraz wydatki związane z zakupem i instalacją informatycznych systemów wspomagających zarządzanie i monitorowanie, musi spełniać jednocześnie dwie nierówności:
a) x ≤ 250 000 PLN+3% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu,
b) x ≤ 20% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.
8. Czy w przypadku faktur za wykonane roboty, wydatek należy udokumentować również dowodami zapłaty?
Tak. Jedynie wydatek faktycznie poniesiony może być uznany za kwalifikowalny (vide Podrozdział 5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ; są dwa wyjątki). Wydatek faktycznie poniesiony powinien być poparty fakturą z oznaczeniem zapłaty lub dokumentami księgowymi o równoważnej wartości dowodowej wraz z potwierdzeniem płatności na rzecz wykonawcy w postaci wyciągu z rachunku bankowego (vide Podrozdział 5.4 Wytycznych...)
9. Co oznacza zakaz podwójnego finansowania?
Podwójne finansowanie oznacza niedozwolone zrefundowanie całkowite lub częściowe danego wydatku dwa razy ze środków publicznych – krajowych lub wspólnotowych.
Podwójnym finansowaniem jest np.:
- zrefundowanie tego samego wydatku w ramach dwóch różnych projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności,
- zrefundowanie poniesionego podatku VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o VAT,
- zakupienie środka trwałego z udziałem środków dotacji krajowej, a następnie zrefundowanie kosztów amortyzacji tego środka trwałego w ramach funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności.
Ponadto wydatek poniesiony na środek trwały, który był współfinansowany z publicznych środków krajowych lub wspólnotowych w okresie 7 lat poprzedzających datę dokonania zakupu danego środka przez beneficjenta stanowi wydatek niekwalifikowalny.
Podwójnym finansowaniem nie jest:
- finansowanie wkładu własnego ze środków zarówno zwrotnych jak i bezzwrotnych pozyskanych ze źródeł zewnętrznych przez beneficjenta (z zastrzeżeniem sytuacji, w której beneficjent jako wkład własny wnosi do projektu wkład niepieniężny, który był wcześniej współfinansowany z publicznych środków krajowych lub wspólnotowych – taka sytuacja będzie uznana za podwójne finansowanie),
- pozyskanie środków na prefinansowanie wkładu wspólnotowego w formie kredytu lub pożyczki, pod warunkiem, iż nie zostaną umorzone,
(vide Podrozdział 9 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ).
10. Jaki wpływ będzie miało wprowadzenia kapitału zewnętrznego do MPWiK Sp. z o.o., na możliwości pozyskania przez spółkę zewnętrznych źródeł finansowych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko?
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego:
„(...) Przede wszystkim należy zauważyć, że MPWiK Sp. z o.o., jako podmiot realizujący zadania z zakresu gminnej gospodarki wodno-kanalizacyjnej, będzie mogła ubiegać się o środki w ramach działania 1.1 POIiŚ. Takie założenie jest zgodne z dokumentem pt. "Szczegółowy opis priorytetów POIiŚ (…). Zgodnie z tym dokumentem potencjalnymi beneficjentami działania 1.1 POIiŚ mogą być:
- jednostki samorządu terytorialnego i ich związki;
- podmioty świadczące usługi wodno-ściekowe w ramach realizacji obowiązków własnych gmin.
Wobec tego, jeżeli MPWiK Sp. z o.o. po pozyskaniu inwestora strategicznego nie straci statusu podmiotu świadczącego usługi wodno-ściekowe w ramach realizacji obowiązków własnych gminy w dalszym ciągu będzie mogła realizować projekt objęty dofinansowaniem w ramach działania 1.1 POIiŚ. Przy tym, wskazanym byłoby ostateczne uregulowanie statusu potencjalnego beneficjenta, czyli MPWiK Sp. z o.o., związane z pozyskaniem inwestora strategicznego jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu. Dokonanie takich zmian podmiotowych po złożeniu wniosku może negatywnie wpłynąć na tzw. trwałość projektu.
Zagadnienie trwałości projektu uregulowane jest w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. L 210 z 31.07.2006), dalej jako "rozporządzenie 1083/2006. Przepis ten nakłada na państwa członkowskie obowiązek przeciwdziałania zasadniczym modyfikacjom projektów dofinansowanych z funduszy unijnych okresie pięciu lat od zakończenia ich realizacji. Przez zasadniczą modyfikację rozumie się w tym przypadku takie działania względem projektu, które:
- mają wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodują uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny;
- oraz wynikają ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.
Mając na uwadze treść tego przepisu należy wyjaśnić, że w razie wyboru projektu przygotowanego przez MPWiK Sp. z o.o. do grupy projektów dofinansowanych ze środków unijnych w ramach realizacji POliŚ, następcze pozyskanie inwestora zewnętrznego związane np. z podwyższeniem kapitału zakładowego MPWiK Sp. z o.o. i objęciem jej udziałów przez wspomniany podmiot nie będzie stanowiło naruszenia art. 57 rozporządzenia 1083/2006, pod warunkiem, że te zmiany w okresie pięciu lat od zakończenia realizacji projektu:
- nie doprowadzą do zmiany charakteru tego projektu lub warunków jego realizacji lub nie spowodują uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny;
- oraz nie będą wynikały ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.
Oznacza to w szczególności, że w razie uzyskania przez MPWiK Sp. z o.o. dofinansowania realizacji projektu, w ww. okresie nie będzie można przenieść ani obciążyć prawa własności infrastruktury wybudowanej w ramach realizacji projektu w sposób, który skutkowałby niemożliwością wykorzystania nowopowstałej infrastruktury zgodnie z założeniami projektu. Ponadto nie będzie można przeprowadzić zmian dotyczących aktywów spółki lub jej kapitału zakładowego, których rezultatem byłyby modyfikacje porównywalne w skutkach ze zbyciem lub obciążeniem własności nowo wybudowanej infrastruktury. Np. MPWiK sp. z o.o. nie będzie mogła utworzyć nowej spółki i pokryć jej kapitału zakładowego wkładem rzeczowym w postaci prawa własności ww. infrastruktury, jeśli będzie się to wiązało ze zmianą charakteru tego projektu lub warunków jego realizacji lub spowoduje uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.
W kontekście wyżej wymienionych uwarunkowań wskazanym byłoby uniemożliwienie dokonania opisanych modyfikacji poprzez wprowadzenie odpowiednich postanowień do umowy spółki np. przy okazji zmiany związanej z podwyższeniem kapitału zakładowego i objęciem nowych udziałów w spółce przez inwestora strategicznego. Mogłyby one sprowadzać się np. do uzależnienia zbycia udziału w spółce, jego części, lub ułamkowej części udziału od zgody spółki lub w inny sposób ograniczać swobodę wspólników w tym zakresie zgodnie z art. 182 k.s.h.
Na zakończenie należy nadmienić, że spełnienie przesłanek naruszenia trwałości projektu skutkujących jego zasadniczą modyfikacją, o której mowa wart. 57 rozporządzenia 1083/2006 Instytucja Zarządzająca POIiŚ ocenia indywidualnie w zależności od okoliczności danego przypadku. (...)”
11. Unikanie konfliktu interesów przy zamówieniach dotyczących raportów oceny na środowisko.
Pismo Ministerstwa Środowiska w sprawie unikania konfliktu interesów przy zamówieniach dotyczących raportów oceny na środowisko
12. Kwalifikowanie wydatków w ramach POIiŚ.
Pytania dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach POIiŚ wraz z interpretacjami Instytucji Zarządzającej
13. Czy w ramach funduszy unijnych właściciele domów prywatnych mogą otrzymać wsparcie na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków?
Niestety nie przewiduje się wsparcia ze środków unijnych na tego typu inwestycje. Pomoc można jednak pozyskać ze środków krajowych. Dotowaniem takich przedsięwzięć mogą zajmować się Gminne oraz Powiatowe Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ich przychody pochodzą głównie z kar i opłat za korzystanie ze środowiska, dlatego mogą być bardzo zróżnicowane w zależności od regionu. W celu zasięgnięcia informacji o możliwościach otrzymania ewentualnego wsparcia w danej gminie bądź powiecie, należy kontaktować się z urzędem gminy lub starostwem powiatowym.
Pomoc, w postaci dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych przez banki na zadania związane z ochroną środowiska, oferują również Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Formy i zasady udzielanego wsparcia mogą się jednak różnić w poszczególnych województwach.
14. Chciałbym założyć w domu ekologiczne ogrzewanie, np. ekologiczny kocioł, pompę ciepła bądź kolektory słoneczne, czy dostanę na ten cel środki z Unii Europejskiej?
Niestety osoby prywatne nie mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków unijnych, na tego typu inwestycje. Wsparcie można jednak pozyskać ze środków krajowych. Dotowaniem tego typu przedsięwzięć mogą zajmować się Gminne oraz Powiatowe Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ich przychody pochodzą głównie z kar i opłat za korzystanie ze środowiska, dlatego mogą być bardzo zróżnicowane w zależności od regionu. W celu zasięgnięcia informacji o możliwościach otrzymania ewentualnego wsparcia w danej gminie bądź powiecie, należy kontaktować się z urzędem gminy oraz starostwem powiatowym.
Pomoc, w postaci dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych przez banki na zadania związane z ochroną środowiska, oferują również Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Formy i zasady udzielanego wsparcia mogą się jednak różnić w poszczególnych województwach.
Warto również zapoznać się z ofertą Banku Ochrony Środowiska S.A. (http://www.bosbank.pl/), który udziela różnego rodzaju kredytów na przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska, a także Banku Gospodarstwa Krajowego (http://www.bgk.com.pl/), w którym funkcjonuje Fundusz Termomodernizacji, wspierający działania termomodernizacyjne (zmniejszające zapotrzebowanie i zużycie energii cieplnej).
15. Czy przewiduje się dofinansowanie ze środków UE dla osób prywatnych na zadania związane z usuwaniem pokryć dachowych z eternitu?
Niestety osoby fizyczne nie są uprawnione do wnioskowania o dotacje ze środków UE na tego rodzaju działania. Wsparcia w tym zakresie ze środków krajowych mogą udzielać Gminne oraz Powiatowe Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ich przychody pochodzą głównie z kar i opłat za korzystanie ze środowiska, dlatego mogą być bardzo zróżnicowane w zależności od regionu. W celu zasięgnięcia informacji czy w danej gminie bądź powiecie są środki na realizację tego typu zadań, należy kontaktować się z urzędem gminy oraz starostwem powiatowym.
Pomoc, w postaci dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych przez banki na zadania związane z ochroną środowiska, oferują również Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Formy i zasady udzielanego wsparcia mogą się jednak różnić w poszczególnych województwach.
16. Kwalifikowalność wydatków na działania informacyjno - promocyjne realizowane przez beneficjentów POIiŚ w kontekście obowiązku umieszczania tablic informacyjnych.
W przypadku innych pytań prosimy o kontakt telefoniczny z Departamentem Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Ministerstwa Środowiska, tel. (22) 57 92 823.
21. Analiza finansowa i ekonomiczna i najczęściej popełniane błędy w dokumentacji aplikacyjnej
Wyjaśnienia na http://www.ekoportal.pl/jetspeed/portal/portal/Fundusze_UE/POIiS/FAQ
Wytwarzający: Administrator
Data publikacji: 2009-02-04
Ostatnia modyfikacja: 2010-03-23 dokonana przez Administrator
